Στην προσπάθειά μας να καλλιεργήσουμε μια καλύτερη σχέση του παιδιού με το σώμα του, αλλά και το σώμα του άλλου, μεγαλύτερου ή συνομηλίκου, σχεδιάσαμε ένα εκπαιδευτικό σεμινάριο για νηπιαγωγούς & δασκάλους, προτείνοντας μια μέθοδο κι ένα υλικό, που θα έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόσουν στην τάξη με τους μαθητές τους, είτε συστηματικά σε ώρες ευέλικτης ζώνης, είτε παίζοντας μ’ αυτό στα πλαίσια του μαθήματος, εκεί όπου το θεωρούν βοηθητικό.
ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΜΑΣ
Σ’ όποια ηλικία κι αν βρισκόμαστε, το σώμα μας εκφράζει πάντα το πιο οικείο μας κομμάτι. Είναι ο τρόπος μας να υπάρχουμε, ο τρόπος μας να επικοινωνούμε, ο τρόπος μας να μοιραζόμαστε με τον άλλο. Είναι ίσως το πιο αυθεντικό μας εργαλείο.
Το πρώτο εργαλείο που έχει στη διάθεσή του το παιδί για να ανακαλύψει τον κόσμο είναι το σώμα του. Στο παιχνίδι με το σώμα, στο άγγιγμα, στη σωματική επαφή με πράγματα και πρόσωπα του κόσμου μας, βρίσκεται η βάση των πρώτων καθοριστικών εμπειριών της ζωής μας. Εκεί, σώμα και ψυχή είναι ένα. Τόσο που θα λέγαμε ότι το παιδί αισθάνεται ή σκέφτεται με το σώμα του. Αυτή η σχέση διαρκεί για όλη τη ζωή, μόνο που αργότερα δεν θα είναι πάντα συνειδητή, κατανοητή και ξεκάθαρη.
Και βεβαίως το άγγιγμα του άλλου, του πρώτου άλλου, που είναι συνήθως η μητέρα, αλλά και το άγγιγμα του ίδιου του σώματος είναι καθοριστικές στιγμές στην ανάπτυξη του παιδιού κι έρχονται να το κάνουν να νιώσει τον εαυτό του, να τον γνωρίσει και να τον εκφράσει καλύτερα. Και πολύ περισσότερο, έρχονται να το βοηθήσουν να συγκροτήσει την ταυτότητά του, το φύλο του, τη σεξουαλικότητά του.
Το σώμα δεν είναι μόνο η εικόνα του, το σχήμα του, το βάρος του, δηλαδή το σωματικό του σχήμα. Αν το σώμα λοιπόν είναι η ιδιαίτερη σχηματική εικόνα που έχει ο καθένας, η εικόνα του σώματος είναι η ζωντανή σύνθεση όλων των συγκινησιακών και διαπροσωπικών εμπειριών μας, που αποκτάμε μέσω των αισθήσεων, είτε επίκαιρων που έχουν να κάνουν με το σήμερα και το τώρα, είτε παλιότερων, πιο αρχαϊκών που έχουν γραφτεί κατά κάποιο τρόπο στην ιστορία μας. Είναι η ασυνείδητη εικόνα που έχουμε εμείς οι ίδιοι για το σώμα μας, που δεν ανταποκρίνεται κατ’ ανάγκη στην πραγματική μας εικόνα (π.χ. στις περιπτώσεις ανορεξίας, το άτομο έχει την ιδέα ότι είναι παχύ, ενώ εμείς βλέπουμε ιδιαίτερα λιπόσαρκο, κ.α.). Πρόκειται για μια κατά βάση άγνωστη σε μας τους ίδιους, συχνά ακατανόητη εικόνα, που μας γεμίζει με ερωτηματικά για τον εαυτό μας: ποιος είμαι, τι επιθυμώ και τι όχι, τι με δυσκολεύει,… (π.χ. το αίσθημα της ντροπής που έχει κανείς για το σώμα του).
Δουλεύοντας με το σώμα του παιδιού, λοιπόν, δουλεύουμε με την ψυχή. Δουλεύουμε με την ταυτότητά του, ποιος είμαι, τι είμαι για τον άλλον, με τη σεξουαλικότητά του, τι επιθυμώ, πώς μπορώ να αναλάβω το φύλο μου, με την κοινωνικότητά του, πώς μπορώ, με ποιόν τρόπο μπορώ, να είμαι μαζί με τους άλλους. Πρόκειται για ζητήματα που δηλώνουν πόσο βαθιά συνδεόμαστε με το σώμα μας. Δηλώνουν δηλ. τον τρόπο με τον οποίο το έχουμε, το κατέχουμε το σώμα μας ως εργαλείο που μπορούμε να αξιοποιήσουμε και να μεταχειριστούμε, προκειμένου να εκφράσουμε και να απαντήσουμε στις επιθυμίες και τις ανάγκες μας.
Το σώμα θα εξερευνήσουμε, με το σώμα θα ασχοληθούμε διαμεσολαβώντας το μ’ έναν ιδιαίτερο τρόπο, όπου το σώμα και η ασυνείδητη εικόνα του έχει ιδιαίτερη θέση. Το σώμα θα κατοικήσουμε… Θα προσπαθήσουμε να το καταλάβουμε και να το ζωντανέψουμε! Να πλησιάσουμε μ’ αυτό τον άλλο, να μάθουμε απ’ αυτή την συν-γκατοίκηση σωμάτων και ψυχών, μετουσιώνοντας τις ενδεχομένως συχνά δύσκολες συνθήκες της εχθρότητας και του φόβου για τον άλλο, και συχνά για τον ίδιο μας τον εαυτό, σε γόνιμη συν-ύπαρξη και συν-κατοίκηση…
Απευθυνόμαστε λοιπόν στο νηπιαγωγό και το δάσκαλο ως τον ενήλικα που βρίσκεται καθημερινά κοντά στο παιδί και σχετίζεται μαζί του μέσα από την καλλιέργεια της επιθυμίας για γνώση, που δεν είναι άσχετη με το συναισθηματικό κόσμο, τη στάση και την ψυχική ωριμότητα του παιδιού.
Έτσι, ο δάσκαλος γίνεται ενήλικας υποστηρικτής με μια ξεχωριστή θέση στη ζωή και τον ψυχισμό του παιδιού ενσαρκώνοντας μια δεύτερη και σε ορισμένες περιπτώσεις διορθωτική, ευκαιρία ενός βαθύτερου δεσμού για το παιδί μετά το γονιό του. Αποτελεί πρόσωπο εμπιστοσύνης και ασφάλειας και δημιουργεί μαζί του μια σχέση που εκτείνεται και πέρα από τη μαθησιακή διαδικασία. Να σημειώσουμε επίσης, ότι αυτό το πέραν της μαθησιακής διαδικασίας είναι που βοηθά και συχνά ξεμπλοκάρει και την ίδια την επιθυμία μάθησης, που βρίσκεται στο κέντρο της διαδικασίας. Η διδασκαλία είναι καταρχήν μια συναισθηματική εμπειρία που σημαδεύει με τον τρόπο της τόσο το παιδί, όσο και το δάσκαλο.
ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΣ
- να καλλιεργήσουμε την άμεση και αυθεντική συναισθηματική επικοινωνία μεταξύ δασκάλου-παιδιού, απαραίτητη για την προώθηση μιας γόνιμης και δημιουργικής διδασκαλίας
- να δώσουμε στον δάσκαλο εργαλεία βοηθητικά που θα μπορέσει να χρησιμοποιήσει για να αντιμετωπίσει δύσκολες και συγκρουσιακές καταστάσεις στην καθημερινή πρακτική του (αναστολή, φοβίες, παιδικό άγχος, επιθετικότητα, συγκρούσεις, κ.α.)
- να επεξεργαστούμε τις δυσκολίες και να βελτιώσουμε την εικόνα και τη σχέση του παιδιού με το σώμα του
- να δώσουμε την ευκαιρία στα παιδιά να κατανοήσουν και να αναγνωρίσουν τις βαθύτερες ανάγκες και αγωνίες του εαυτού τους, αλλά και των άλλων.
ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει ουσιαστικά 2 φάσεις:
Α’ φάση: Εκπαιδευτικό Σεμινάριο [θεωρητικό και βιωματικό] με στόχο την ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση των δασκάλων στη μεθοδολογία και το υλικό Κατοικώ το σώμα μου, (10 συνεδρίες).
Β’ φάση: Ομάδα εφαρμογών και εποπτείας με στόχο την υποστήριξη των δασκάλων στην εφαρμογή του υλικού στην τάξη του, αλλά και τη γενικότερη διαχείριση και αντιμετώπισης των κρίσεων και των δυσκολιών του στο σχολείο (10 συνεδρίες).
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Αφορμή για το σχεδιασμό αυτού του προγράμματος για την Α΄βάθμια εκπαίδευση στάθηκε η επιθυμία μας να μιλήσουμε για τη βία και το σχολικό εκφοβισμό, χωρίς όμως να μιλάμε γι’ αυτό. Πιστεύουμε ότι αποτελεί ένα αρκετά ευαίσθητο θέμα που έχει να κάνει με την εικόνα και την αντίληψη που το παιδί έχει για το σώμα του και για τον εαυτό του. Η δύναμη του δυνατού και η επίδειξή της, αλλά και η ανοχή και η υποταγή του αδύναμου, δεν είναι τίποτα άλλο παρά η εύκολη λύση εκεί που τα πράγματα δεν πάνε καλά μέσα μας. Θύτης και θύμα είναι οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος.
Το σώμα μας είναι το πολυτιμότερο από τα αντικείμενα που διαθέτουμε, και χρειάζεται να βιωθεί ως ένα εργαλείο σύνθεσης και συγκρότησης εαυτού, κι όχι διάλυσης και αποδιοργάνωσης του.
Την αρχή μας αυτή θεωρούμε σημαντικό να την εκφράσουμε, διότι είναι η βάση για τη δημιουργία αυτής της δράσης που στοχεύει όχι στην πρόσκαιρη αντιμετώπιση του φαινομένου, αλλά σε μια ουσιαστική και βαθύτερη ανάγκη επεξεργασίας και αναζήτησης τρόπων βελτίωσης της σχέσης με τον εαυτό μας.
Έναρξη του προγράμματος:
Δευτέρα 18 Ιανουαρίου 2016
ώρα 17:30 - 21:30
στο Κέντρο Πρόληψης Ελληνικού-Αργυρούπολης (Αγ. Βαρβάρας 36, Αργυρούπολη (ΜΕΤΡΟ: Αργυρούπολη)
Διάρκεια προγράμματος:
Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί τον Ιούνιο του 2016, σε 20 δίωρες συνεδρίες με εβδομαδιαία σχεδόν συχνότητα (Δευτέρα, ώρα: 17:00-19:00).
Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν 20 εκπαιδευτικοί από τα Νηπιαγωγεία και τα Δημοτικά Σχολεία του Δήμου Ελληνικού-Αργυρούπολης, εθελοντικά.
Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.
Με τη λήξη του σεμιναρίου θα δοθεί βεβαίωση συμμετοχής.
Δήλωση συμμετοχής στο πρόγραμμα:
Δίνονται έως 15 Ιανουαρίου 2016, στη γραμματεία του Κέντρου (τηλ. 210 99 61000 και e-mail: kpiliotropio@gmail.com)
Ακολούθησε το Diorismos στο Google News! Με την υπογραφή του www.diorismos.gr
