Διάλεξη: Το μυστήριο μιας αρμονικής σχέσης

2o ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Π .Κυριακού 12 (είσοδος από Τ.Φιλήμονος 34)
11521 Αθήνα (σταθμός μετρό Αμπελόκηποι)
Τηλ.2106436784
http://2lyk-peir-athin.att.sch.gr
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
ΔΙΑΛΕΞΗ 6η
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ,ΩΡΑ 14.15
ΑΙΘΟΥΣΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (αρ.46/4ος όροφος)
Κώστας Στεργιόπουλος
Φυσικός στο 2ο Πειρ. Γυμνάσιο Αθήνας και διδάσκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Μαθηματικά και Φυσική:
Το μυστήριο μιας αρμονικής σχέσης
Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι τα μαθηματικά είναι ουσιωδώς απαραίτητα στην εξερεύνηση, περιγραφή και εξήγηση της φυσικής πραγματικότητας. Η φυσική, άλλωστε, αξιώνει τον τίτλο της επιστήμης από τότε που αξιοποίησε τα μαθηματικά στη μελέτη του αντικειμένου της.
Ωστόσο, μεταξύ των μαθηματικών και της φυσικής υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά: οι οντότητες της φυσικής, ακόμη και όταν δεν είναι παρατηρήσιμες (όπως π.χ., ηλεκτρόνια, πεδία, φωτόνια, κτλ), αλληλεπιδρούν με τον υλικό κόσμο κατά τρόπο πειραματικά ανιχνεύσιμο, ενώ οι μαθηματικές οντότητες (αριθμοί, συναρτήσεις, σύνολα, κτλ) είναι αφηρημένες, αιτιακά αδρανείς και εκτός χωροχρόνου - συλλαμβάνονται δηλαδή μόνο νοητικά. Δεδομένου αυτού του οντολογικού χάσματος μεταξύ των μαθηματικών και φυσικών αντικειμένων, πώς θα εξηγήσουμε την αναμφισβήτητη εφαρμοσιμότητα των μαθηματικών στη φυσική; Πώς είναι δυνατόν μαθηματικά γεγονότα (για αφηρημένες οντότητες και σχέσεις) που συλλαμβάνουμε μόνο με το νου να είναι συναφή προς τον εμπειρικό κόσμο που συλλαμβάνουμε με τις αισθήσεις; Γιατί, εν τέλει, η φυσική πραγματικότητα είναι μαθηματικά περιγράψιμη;
Στην πραγματικότητα, το ερώτημα αυτό δεν είναι καθόλου νέο απασχολεί τη φιλοσοφία από την εποχή του Πλάτωνα μέχρι τον 21ό αιώνα.