Απλοποίηση και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών του ΕΣΠΑ

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Σε συνέντευξη τύπου για την πορεία του ΕΣΠΑ προχώρησε η υπουργός Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας Λ. Κατσέλη. Σύμφωνα με την κα Κατσέλη, οι στόχοι της κυβέρνησης αυτή την περίοδο, όπως έχουν αποτυπωθεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, συνοψίζονται σε τρεις μεγάλους άξονες πολιτικών: στη δημοσιονομική εξυγίανση, στην αναθέρμανση της οικονομίας και τρίτον στην παραγωγική αναδιάρθρωση και με αιχμή την πράσινη ανάπτυξη. Η αναθέρμανση της οικονομίας αποτελεί βασική προτεραιότητα για το Υπουργείο, όπως επίσης και η παραγωγική αναδιάρθρωση της χώρας για να αντιμετωπιστούν τα οξυμμένα προβλήματα ανταγωνιστικότητας. Προβλήματα ανταγωνιστικότητας, τα οποία φαίνονται από την εξέλιξη του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, από το εμπορικό έλλειμμα, το οποίο έχει διευρυνθεί παρά την κρίση, από το γεγονός ότι χάνουμε ως χώρα μερίδια στις Τρίτες Αγορές. Το βασικό ερώτημα είναι ουσιαστικά τι θα παράγει η χώρα μας τα επόμενα χρόνια, ποια θα είναι η βάση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, το οποίο θέλουμε να έχουμε σε Τρίτες αγορές, πώς θα εξασφαλιστούν θέσεις εργασίας για τους Έλληνες πολίτες.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται όλες οι προσπάθειες για τη στήριξη της επενδυτικής ανάκαμψης και βασική προτεραιότητα είναι να στηριχθεί το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, να απελευθερωθούν πόροι για να ενισχυθούν και οι ιδιωτικές επενδύσεις και τρίτον να γίνουν οι μεγάλες τομές που απαιτούνται στο θεσμικό πλαίσιο, έτσι ώστε να ενισχυθεί η επιχειρηματικότητα. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου την περίοδο Νοεμβρίου 2009 – Φεβρουαρίου 2010 (1η Νοεμβρίου με 11 Φεβρουαρίου) έχουν εγκρίνει ήδη 2,3 δισεκατομμύρια € χρηματοδοτήσεις από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Έκλεισε το Γ’ ΚΠΣ με 700 εκατομμύρια, και κάθε μήνα ουσιαστικά εγκρίνονται χρηματοδοτήσεις ύψους περίπου 800 με 900 εκατομμυρίων € σε μηνιαία βάση, έτσι ώστε να υλοποιηθεί χωρίς καμία απόκλιση ο στόχος των 10,3 δις για το 2010. Από τα 2,3 δις εγκρίσεις, 1,5 δις μόνο υπογράφηκαν τις τελευταίες 40 μέρες, ενώ γίνεται από όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠ.ΟΙ.Α.Ν. συστηματική παρακολούθηση των πληρωμών. Πάνω από 80% απ’ αυτούς τους πόρους, δηλαδή 1,8 δις, έχει διοχετευτεί στην περιφέρεια ήδη. Περίπου 570 εκατομμύρια έχουν διοχετευτεί σε άμεσες επιχορηγήσεις προς επιχειρήσεις, δηλαδή απ’ αυτά τα 2,3 δις, 570 εκατομμύρια αφορούν επιχορηγήσεις προς επιχειρήσεις, από τα οποία 240 εκατομμύρια είναι για το Πρόγραμμα Ενίσχυσης των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και 228 εκατομμύρια για οφειλές στο πλαίσιο του αναπτυξιακού νόμου.

Ταυτόχρονα το ΥΠΟΙΑΝ προχωρά στην απλούστευση του διαχειριστικού πλαισίου που διέπει το ΕΣΠΑ. Το σημερινό ΕΣΠΑ είναι είναι ένα πάρα πολύ πολύπλοκο σύστημα, γραφειοκρατικό, συγκεντρωτικό και σε πολλές πτυχές του πελατειακό. Ο νόμος ο οποίος θα έρθει στη Βουλή τις επόμενες εβδομάδες, η αναθεώρηση του Ν. 3614 ουσιαστικά απλοποιεί όλες τις διαδικασίες, αποκεντρώνει πόρους και προωθεί την αποτελεσματικότητα. Ο στόχος είναι από εκεί που η απορρόφηση του ΕΣΠΑ μέχρι σήμερα είναι λιγότερο από 5%, να φτάσουμε στο 2010 το 15% απορρόφηση του ΕΣΠΑ και να επιταχυνθούν όλες οι διαδικασίες. Επομένως, τρεις είναι οι βασικοί στόχοι των τροποποιήσεων που έρχονται με το Ν. 3614: αποκέντρωση τη διαχείριση πόρων, απλοποίηση των εφαρμοζόμενων διαδικασιών, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια στην εφαρμογή των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων. Η μεγάλη καινοτομία στο διαχειριστικό πλαίσιο του ΕΣΠΑ είναι η εισαγωγή της έννοιας της επιχειρησιακής προγραμματικής συμφωνίας. Η επιχειρησιακή αυτή προγραμματική συμφωνία υπογράφεται μεταξύ του ΥΠ.ΟΙ.Α.Ν. κάθε περιφέρειας και κάθε αρμόδιου Υπουργείου. Συνολικά θα υπογραφούν τέτοιες επιχειρησιακές προγραμματικές συμφωνίες και με τις 13 Περιφέρειες και τα 7 Τομεακά Προγράμματα το Μάρτιο του 2010. Στη συμφωνία αυτή εξειδικεύονται για κάθε ΠΕΠ, παραδείγματος χάρη, οι στρατηγικές προτεραιότητες του όχι μόνον όσον αφορά άξονες προτεραιότητες, αλλά και επιμέρους τομείς πολιτικής. Παραδείγματος χάρη, κάθε ΠΕΠ θα είναι δομημένο σε επιμέρους δράσεις για τον πολιτισμό, για την υγεία, για τον τουρισμό, για την ανταγωνιστικότητα, για την προσπελασιμότητα και στο πλαίσιο κάθε τομεακού υποπρογράμματος, θα υπάρχουν και ονοματισμένα έργα και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους. Και εφόσον υποβληθούν τα προγράμματα αυτά από κάθε Γενικό Γραμματέα μέχρι τις 10 Μαρτίου του 2010, θα υπογραφεί αμέσως μετά μία προγραμματική συμφωνία, αυτή η Επιχειρησιακή Προγραμματική Συμφωνία, βάση της οποίας θα αποδεσμευτούν τελείως οι πόροι από εμάς σε κάθε περιφέρεια.

Το ΥΠ.ΟΙ.Α.Ν. ως εθνική αρχή συντονισμού θα παρακολουθεί συστηματικά, θα συντονίζει και θα εποπτεύει την ορθή και έγκαιρη βάση χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης των Επιχειρησιακών Προγραμματικών Συμφωνιών. Η εφαρμογή θα παρακολουθείται και θα αξιολογείται σε διμηνιαία βάση, δηλαδή κάθε περιφέρεια θα πρέπει σε διμηνιαία βάση να δίνει μία έκθεση προόδου της υλοποίησης του συγκεκριμένου προγράμματος. Και το ΥΠ.ΟΙ.Α.Ν. διατηρεί τη δυνατότητα ανακατανομής πόρων, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο. Δηλαδή, εάν μία περιφέρεια καθυστερεί στην υλοποίηση ή δεν υλοποιεί το πρόγραμμα, το ΥΠΟΙΑΝ διατηρεί τη δυνατότητα ανακατανομής πόρων και ανάμεσα στα Υποτομεακά προγράμματα της ίδιας της περιφέρειας, αλλά και μεταξύ περιφερειών. Έτσι, μ΄αυτό τον τρόπο επιτυγχάνεται ο σαφής διαχωρισμός των Τομεακών από τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα, που ήταν και ένα από τα μεγάλα προβλήματα, τα οποία υπήρχαν μέχρι τώρα στην υλοποίηση του ΕΣΠΑ και είχε ως αποτέλεσμα τη χαμηλή απορρόφησή του. Για την απλοποίηση στις εφαρμοζόμενες διαδικασίες, καταργούναι φορείς, οι οποίοι δεν ενεργοποιήθηκαν ποτέ και οι οποίοι δεν έπαιζαν και κάποιο συγκεκριμένο αναπτυξιακό ρόλο, όπως τους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς Περιφερειών, την «ΝΟΜΟ Α.Ε.», την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του ΥΠ.ΟΙ.Α.Ν. Αλλάζουν οι διαδικασίες ουσιαστικά παρακολούθησης, εντάξεων έργων και γενικά διαχείρισης. Καταργείται η υποχρεωτική εφαρμογή του β’ βαθμού πιστοποίησης της επάρκειας των δικαιούχων με βάση το πρότυπο ΕΛΟΤ, αυτό ήταν κάτι, το οποίο είχε δημιουργήσει τεράστιο πρόβλημα στο παρελθόν και δημιουργούσε πρόσθετο επίπεδο γραφειοκρατίας. Το πρότυπο ΕΛΟΤ καθίσταται προαιρετικό και όχι υποχρεωτικό, όπως ήταν μέχρι τώρα.

Μία δεύτερη μεγάλη απλούστευση είναι η κατάργηση της διαδικασίας διατύπωσης γνώμης από το κεντρικό Υπουργείο πριν από την ένταξη για πράξεις προϋπολογισμού έως 50 εκατομμύρια. Μέχρι σήμερα, για κάθε πράξη πάνω από 5 εκατομμύρια για το ΕΤΠΑ και 2 εκατομμύρια για το ΕΚΤ προβλεπόταν με τον υπάρχοντα νόμο έγκριση από τα κεντρικά Υπουργεία. Αυτό καταργείται και οι περιφέρειες έχουν τους πόρους και μπορούν να εκτελέσουν έργα και πράξεις χωρίς να ζητήσουν έγκριση για την ένταξη αυτών των πράξεων μέχρι 50 εκατ. Για την αποτελεσματικότητα στην εφαρμογή των προγραμμάτων γίνονται τρεις ουσιαστικές τομές. Πρώτον, οι πόροι από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων που μέχρι τώρα διατίθενται στους δικαιούχους για την εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων χωρίς όρους, τώρα διατίθενται κατά προτεραιότητα στα συγχρηματοδοτούμενα έργα. Έτσι, ο φορέας, ο δικαιούχος, δεν μπορεί να βάλει αυτά τα λεφτά για να εκτελέσει έργα εκτός των συγχρηματοδοτούμενων, αλλά πρέπει πρώτα να υλοποιήσει τα έργα τα συγχρηματοδοτούμενα και μετά να χρησιμοποιήσει τους πόρους αυτούς, εάν υπάρχει περίσσευμα, για προώθηση άλλων έργων. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα πραγματικά την επίσπευση των διαδικασιών και την αποτελεσματική χρηματοδότηση του ΕΣΠΑ του ίδιου.

Επιταχύνονται και απλοποιούνται οι διαδικασίες επικαιροποίησης των μελετών και ωρίμανσης των έργων, δίνοντας τη δυνατότητα στις αναθέτουσες αρχές να επικαιροποιούν και από μόνες τους τις μελέτες. Κάτι το οποίο δεν ήταν δυνατόν μέχρι τώρα, γιατί με το νόμο του κ. Σουφλιά έπρεπε οι μελέτες να ανατίθενται όλες βάσει του 3621/07 υποχρεωτικά σε μελετητές και αυτό δημιουργούσε ένα πρόσθετο εμπόδιο. Αυτή τη στιγμή μπορούν οι αναθέτουσες αρχές να επικαιροποιούν και οι ίδιες από μόνες τους τις μελέτες ή να τις αναθέτουν με διαδικασίες γρήγορες.

Επιταχύνονται δραστικά οι διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, με την κατάργηση του ελέγχου συμβασιοποίησης για μικρά έργα. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν τρία στάδια ελέγχου, όταν γίνεται η προκήρυξη, όταν γίνεται η σύμβαση και κατασταλτικός έλεγχος πριν αρχίσουν να προκύπτουν δαπάνες. Για τα μικρά έργα καταργείται το δεύτερο στάδιο, δηλαδή γίνεται έλεγχος μόνο στην προκήρυξη και πριν αρχίσουν να εκταμιεύονται δαπάνες. Για τα μεγάλα έργα κατούνται και τα τρία στάδια του ελέγχου.

Τέλος, μία μεγάλη τομή είναι η κατάργηση όλων των περιορισμών για την προκήρυξη και υποβολή προτάσεων έργων χαμηλού προϋπολογισμού. Αυτή τη στιγμή προβλεπόντουσαν ελάχιστοι προϋπολογισμοί προς ένταξη για πράξεις υποδομής, υπηρεσιών και προμηθειών από 100 χιλιάδες μέχρι 500 χιλιάδες. Δηλαδή, δεν μπορούσε να ενταχθεί ένα έργο, αν δεν είχε τουλάχιστον προϋπολογισμό 100 χιλιάδων, 200 χιλιάδων, 300 χιλιάδων. Αυτό καταργείται και μπορούν πια να ενταχθούν και μικρότερα έργα χωρίς περιορισμό.

Στο καινούργιο ΕΣΠΑ, το περιεχόμενο του οποίου θα υπογραφτεί με τις προγραμματικές συμφωνίες το Μάρτιο, θα υπάρξει ειδικό πρόγραμμα για τον Πολιτισμό, Τουρισμό και Υγεία, κάτι το οποίο στο προηγούμενο ΕΣΠΑ δεν υπήρχε, με ανακατανομή πόρων και διαμόρφωσή του σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία. Επίσης, σχετικά με το ουσιαστικά καινούργιο ΕΣΠΑ, οι κατευθύνσεις, που έχουν δωθεί ως προς το περιεχόμενό του και προς τις περιφέρειες και τους Γενικούς Γραμματείς των περιφερειών σε συνεργασία με τα άλλα Υπουργεία, αφορούν την προαγωγή και την προώθηση της πράσινης ανάπτυξης, με έργα για την εξοικονόμηση ενέργειας, έργα που αφορούν στην προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών, στη διαχείριση των υδάτινων πόρων, αλλά και έργα βασικών υποδομών και έργα ανταγωνιστικότητας.

Παράλληλα, προχωράνε οι υπηρεσίες στην αξιολόγηση πάνω από 4 χιλιάδες επενδυτικών σχεδίων, που έχουν ήδη κατατεθεί στο πλαίσιο του προϋπάρχοντος αναπτυξιακού νόμου. Μόνο την τελευταία μέρα, 29 Ιανουαρίου, υπήρχαν 600 αιτήσεις για υπαγωγή στον αναπτυξιακό νόμο. Ταυτόχρονα, ολοκληρώνεται η αποπληρωμή οφειλών προς τις επιχειρήσεις. Τις επόμενες βδομάδες θα βγουν και τα νέα προγράμματα του ΤΕΜΠΜΕ. Είναι νέα στοχευμένα προγράμματα, με επέκταση στις επιχειρήσεις του αγροτικού τομέα, στην ενίσχυση προγραμμάτων καινοτομίας, εξωστρέφειας, όχι μόνο για τη στήριξη κεφαλαίου κίνησης, όπως ήταν μέχρι τώρα, αλλά και για επενδυτικές πρωτοβουλίες.Ταυτόχρονα, ολοκληρώνεται η αξιολόγηση προγραμμάτων που ήταν και είναι στον αέρα, όπως το πρόγραμμα ελεύθερων επαγγελματιών, νεανικής και γυναικείας επιχειρηματικότητας, η α’ φάση του προγράμματος ενίσχυσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ολοκληρώνεται η δημοσίευση της β’ φάσης και θα προκηρυχθούν προγράμματα για την πράσινη επιχειρηματικότητα, αλλά και προγράμματα κλαδικής στόχευσης, κυρίως για στήριξη επιχειρήσεων έντασης γνώσης, έρευνας και καινοτομίας.

Σε στενή εργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, στο επόμενο δίμηνο ενεργοποιούνται πόροι 100 εκατ. ευρώ από το JEREMY που αφορούν μικρές επιχειρήσεις καινοτομικές και επίσης προωθούμε το «JESSICA», που είναι για αναπλάσεις, αστικές αναπλάσεις και περιβαλλοντικές δράσεις, που αφορούν και στην ελληνική περιφέρεια και ιδιαίτερα τις πόλεις της περιφέρειάς μας σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος. Μια μεγάλη τομή ήδη μέσα στον επόμενο μήνα ολοκληρώνεται και θα κατατεθεί στη Βουλή το σχέδιο νόμου για την απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών ίδρυσης μιας επιχείρησης. Από 35 ημέρες που πρέπει να περάσουν σήμερα για να ιδρυθεί μια επιχείρηση και 15 βήματα και διαδικασίες που απαιτούνται, κατεβαίνει σε μια ημέρα μια διαδικασία, σε συνεργασία με το ΓΕΜΜΗ, με πύλες εισόδου και πλήρη ηλεκτρονική κάλυψη. Ο επιχειρηματίας που θα θέλει να ιδρύσει μια επιχείρηση, θα μπορεί να το κάνει σε μια ημέρα κι αυτός είναι ο στόχος με την πρώτη φάση του νομοσχεδίου και αυτό από μόνο του θα ανεβάσει τη χώρα πολλές θέσεις στην κατάταξη των χωρών βάσει των δεικτών ανταγωνιστικότητας.

Σε δύο μήνες περίπου θα είναι έτοιμο και το δεύτερο βήμα, που αφορά στη δανειοδότηση. Ουσιαστικά, απλοποιούνται όλες τις διαδικασίες και βγάζοντας περιττές διαδικασίες και περιττά πιστοποιητικά και περιττές άδειες και την ίδια στιγμή πάλι χρησιμοποιώντας την ίδια υποδομή, που είναι τα Επιμελητήρια με πολλαπλές πύλες εισόδου.

Τέλος, δυο ακόμα μεγάλες πρωτοβουλίες έρχονται όπως είναι η αναβάθμιση και η δημιουργία των ΒΙΠΕ σε συνεργασία με την Τράπεζα Πειραιώς, και η δημιουργία του Ελληνικού Αναπτυξιακού Ταμείου. Ουσιαστικά, μια μεγάλη παρέμβαση για άντληση πόρων από τις διεθνείς αγορές για την προώθηση σύνθετων επιχειρηματικών σχεδίων. Είναι σε εξέλιξη η προεργασία και θα υπάρξει μέσα στο πρώτο εξάμηνο και παρουσίαση και κατάθεση του σχετικού νόμου για τη δημιουργία ενός τέτοιου Ταμείου.