Οδηγίες για τη διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας στα ΕΠΑΛ

Οδηγίες για τη διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας ως μάθημα Γενικής Παιδείας και ως μάθημα Τομέα και Ειδικότητας των Ημερήσιων και Εσπερινών ΕΠΑ.Λ. σχ. έτους 2016- 2017
Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Πράξη 36/15-09-2016 Δ.Σ. Ι.Ε.Π.), σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες για τη διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας ως μάθημα Γενικής
Παιδείας και ως μάθημα Τομέα και Ειδικότητας των Ημερήσιων και Εσπερινών ΕΠΑ.Λ. για το σχ. έτος 2016-2017:

I. Οδηγίες Διδασκαλίας της Αγγλικής γλώσσας ως μάθημα Γενικής Παιδείας στις τάξεις των Ημερήσιων και Εσπερινών ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2016-2017
Κύριος σκοπός της διδασκαλίας της Αγγλικής γλώσσας ως μάθημα Γενικής Παιδείας στα Επαγγελματικά Λύκεια είναι η ανάπτυξη της επικοινωνιακής ικανότητας των μαθητών, έτσι ώστε ανταποκρινόμενοι στις
ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας, να μπορούν να χρησιμοποιούν τη γλώσσα με ευχέρεια στις διάφορες επικοινωνιακές περιστάσεις τόσο στο κοινωνικό όσο και στο μελλοντικό επαγγελματικό τους περιβάλλον.

Για τη διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας κατά το σχ. έτος 2016-17:
α) στην Α΄ τάξη του Ημερήσιου και στην Α΄ τάξη του Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. θα χρησιμοποιηθεί το διδακτικό βιβλίο ΓΕΝΙΚΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Α΄ ΤΑΞΗ 1ου ΚΥΚΛΟΥ,
β) στη Β΄ τάξη του Ημερήσιου ΕΠΑ.Λ. θα χρησιμοποιηθεί το διδακτικό βιβλίο ΓΕΝΙΚΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Β΄ ΤΑΞΗ 1ου ΚΥΚΛΟΥ,
γ) στη Γ΄ τάξη του Ημερήσιου ΕΠΑ.Λ., εναπόκειται στην κρίση του εκπαιδευτικού να χρησιμοποιήσει βιβλίο από τη λίστα εγκεκριμένων ελεύθερων βοηθημάτων Ημερήσιων & Εσπερινών ΕΠΑ.Λ. ή να συνεχίσει το βιβλίο που χρησιμοποιήθηκε στην προηγούμενη τάξη, εφόσον δεν ολοκληρώθηκε,
δ) στη Γ΄ τάξη του Εσπερινού ΕΠΑ.Λ., δύναται να χρησιμοποιηθεί βιβλίο από τη λίστα εγκεκριμένων ελεύθερων βοηθημάτων Ημερήσιων & Εσπερινών ΕΠΑ.Λ. ή το διδακτικό βιβλίο ΓΕΝΙΚΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Α΄ ΤΑΞΗ 1ου ΚΥΚΛΟΥ.
(Οι μαθητές θα πρέπει να ενημερώνονται, ως εκ τούτου, για την αναγκαιότητα διατήρησης των διδακτικών βιβλίων που δεν ολοκληρώνονται σε ένα σχολικό έτος, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν και σε επόμενο).

Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να οργανώσουν το μάθημά τους με βάση τα όσα προβλέπονται στα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών, λαμβάνοντας υπόψη το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς (ΚΕΠΑ) που προσδιορίζει την επικοινωνιακή και γλωσσική επάρκεια του ομιλητή για το συγκεκριμένο επίπεδο γλωσσομάθειας, και αξιοποιώντας το διδακτικό εγχειρίδιο ως ένα εργαλείο, μεταξύ άλλων διδακτικών μέσων που χρησιμοποιούν, για να επιτύχουν τους γενικούς και ειδικούς διδακτικούς στόχους.
Δεδομένης της ενδεχόμενης ανομοιογένειας στο επίπεδο γλωσσομάθειας των μαθητών, οι εκπαιδευτικοί απαιτείται να προσαρμόζουν την ύλη και τη διδασκαλία τους στο επίπεδο των μαθητών τους, αξιοποιώντας στο μέγιστο βαθμό τις γνώσεις και επικοινωνιακές δεξιότητες που απέκτησαν αυτοί στην προηγούμενη τάξη. Σε κάθε περίπτωση, κατά τη διδασκαλία/εκμάθηση της ξένης γλώσσας, πρέπει
να δίνεται έμφαση στην επικοινωνιακή προσέγγιση, στη λειτουργική χρήση της γλώσσας και στην κοινωνικοπολιτισμική της διάσταση.

II. Οδηγίες Διδασκαλίας της Αγγλικής γλώσσας ως μάθημα Τομέα και Ειδικότητας στις τάξεις των Ημερησίων και Εσπερινών ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2016-2017
Κύριος σκοπός της διδασκαλίας της Αγγλικής γλώσσας ως μάθημα Τομέα και Ειδικότητας στα Επαγγελματικά Λύκεια είναι η ανάπτυξη της επικοινωνιακής ικανότητας των μαθητών, έτσι ώστε, ανταποκρινόμενοι στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας, να μπορούν να χρησιμοποιούν τη γλώσσα με ευχέρεια στις διάφορες επικοινωνιακές περιστάσεις που παρουσιάζονται τόσο στο κοινωνικό όσο και στο μελλοντικό επαγγελματικό τους περιβάλλον. Βασικός παράγοντας για την επίτευξη του σκοπού αυτού αποτελεί η διερεύνηση των αναγκών του μαθητή, καθώς και η δημιουργία κινήτρων για την κατάκτηση της Αγγλικής γλώσσας σε επίπεδο λειτουργικό. Συνεπώς, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη βιωματική και μαθητοκεντρική διαδικασία της μάθησης με στόχο τόσο την απόκτηση γλωσσικής παιδείας, όσο και την ανάπτυξη της ικανότητας της διά βίου μάθησης μέσα από την καλλιέργεια της δεξιότητας του μαθαίνω πώς να μαθαίνω. Η ανάπτυξη της επικοινωνιακής ικανότητας του μαθητή προϋποθέτει την ανάπτυξη δεξιοτήτων κατανόησης και παραγωγής λόγου, προφορικού και γραπτού, καθώς και στρατηγικών επικοινωνίας και μάθησης που θα επιτρέπουν στο μαθητή να χρησιμοποιεί την Αγγλική γλώσσα ως κοινωνική πράξη ανάλογα με την επικοινωνιακή περίπτωση.

Η μεθοδολογική προσέγγιση της διδασκαλίας πρέπει να ανταποκρίνεται στην ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων καθώς και στη βιωματική μάθηση μέσω εμπειριών είτε σε καταστάσεις προσομοίωσης εργασιακών συνθηκών είτε σε πραγματικές συνθήκες εργαστηριακού τύπου. Η βασική διδακτική μεθοδολογία πρέπει να στηρίζεται στην επικοινωνιακή προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία ο μαθητής καλείται με βασικά στοιχεία της γλώσσας που μαθαίνει να μπορεί να χρησιμοποιεί τις γνώσεις του για να επικοινωνήσει για προσωπικούς, κοινωνικούς και επαγγελματικούς λόγους. Γενικά, κατά τον προγραμματισμό της ύλης του ο εκπαιδευτικός πρέπει να λαμβάνει υπόψη του ότι οι δραστηριότητες που προσφέρονται στο μαθητή θα πρέπει:

α) να ανταποκρίνονται στο γνωστικό επίπεδο, στα ηλικιακά ενδιαφέρονται και τις ανάγκες των μαθητών,
β) να ποικίλλουν, ως προς το είδος (π.χ. συμπλήρωση κενού, σύγκριση πληροφοριών, σχηματοποίηση λόγου σε πίνακα, κ.τ.λ.), ως προς το ρόλο που καλείται να αναλάβει ο μαθητής (ατομική εργασία, εργασία ανά ζεύγη, ομαδική εργασία) και ως προς το σκοπό (εκμάθηση γλωσσικού φαινομένου ή αξιολόγηση γνώσεων ή συμμετοχή σε καθαρά επικοινωνιακή δραστηριότητα),
γ) να παρέχουν στους μαθητές της δυνατότητα για σύνθετη ατομική ή ομαδική εργασία π.χ. προετοιμασία για τη συναρμολόγηση ενός μηχανήματος βάσει γραπτών οδηγιών, διεύρυνση γνώσεων και σύνδεση γνώσεων με την πραγματική ζωή,
δ) να παρέχουν στους μαθητές τη δυνατότητα αυτοαξιολόγησης, ώστε να μπορούν να επέμβουν διαμορφωτικά στη διαδικασία της μάθησης, και
ε) να κινητοποιούν τους μαθητές ώστε να γίνονται δημιουργικοί και να επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν την ξένη γλώσσα για τις καθημερινές τους επικοινωνιακές ανάγκες. Μέσα από βιωματικές και συνεργατικές δραστηριότητες πρέπει να επιδιώκεται να κατακτήσει προοδευτικά ο μαθητής και τη γνώση του λεξιλογίου και ορολογίας σε μαθήματα ειδικότητας, ως ένα από τα βασικά στοιχεία της γλώσσας τα οποία χρειάζεται για να μπορέσει να επικοινωνήσει για προσωπικούς, κοινωνικούς και επαγγελματικούς λόγους. Κατά το σχεδιασμό του μαθήματος ο εκπαιδευτικός της Αγγλικής γλώσσας μπορεί να επινοεί ποικίλους τρόπους διδασκαλίας του λεξιλογίου, όχι ως καταλόγους λέξεων που μπορεί να πρέπει να απομνημονευθούν, αλλά μέσα από την επικοινωνιακή χρήση της γλώσσας.

Οι εκπαιδευτικοί, ανάλογα με τις γνωστικές και γλωσσικές ανάγκες των μαθητών και σύμφωνα με τα διδακτικά πακέτα που έχουν στη διάθεσή τους, καθορίζουν τη διδακτέα ύλη για κάθε σχολικό έτος.
Καλούνται, επομένως, να οργανώσουν το μάθημά τους με βάση τα όσα προβλέπονται στα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών, προσαρμόζοντας την ύλη και τη διδασκαλία στο επίπεδο των μαθητών τους,
αξιοποιώντας το διδακτικό εγχειρίδιο ως ένα εργαλείο, μεταξύ άλλων διδακτικών μέσων που χρησιμοποιούν, και εμπλουτίζοντάς το ανάλογα, ώστε να επιτύχουν τους γενικούς και ειδικούς διδακτικούς στόχους.