Την παγκόσμια τάση προς τη δωρεάν διάθεση των αποτελεσμάτων ερευνητικών έργων στους αναγνώστες, τη λεγόμενη «ανοιχτή πρόσβαση», επιβεβαίωσε σήμερα μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η νέα αυτή μελέτη δείχνει ότι η ανοιχτή πρόσβαση προχωρά με γοργούς ρυθμούς, καθώς γύρω στο 50% των επιστημονικών εκθέσεων που δημοσιεύθηκαν το 2011 είναι σήμερα προσβάσιμες χωρίς χρέωση. Το ποσοστό αυτό είναι περίπου το διπλάσιο απ' αυτό που είχαν εκτιμήσει προηγούμενες μελέτες και οφείλεται στη βελτιωμένη μεθοδολογία και τον διευρυμένο ορισμό της ανοιχτής πρόσβασης. Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη, πάνω από το 40% των άρθρων που αξιολογήθηκαν από ομότιμους επιστήμονες και δημοσιεύθηκαν παγκοσμίως την περίοδο 2004-2011 είναι σήμερα διαθέσιμα στο διαδίκτυο χάρη στην ανοιχτή πρόσβαση. Η μελέτη εξετάζει την κατάσταση που επικρατεί στο θέμα αυτό στην ΕΕ και ορισμένες γειτονικές της χώρες, καθώς και στη Βραζιλία, τον Καναδά, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ.
Επιτρέποντας την πρόσβαση στα αποτελέσματα επιστημονικών ερευνών, η ανοιχτή πρόσβαση μπορεί να συμβάλει στην επιστημονική πρόοδο και να προωθήσει την καινοτομία στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Η έκθεση εξετάζει τη διαθεσιμότητα επιστημονικών δημοσιεύσεων σε 22 γνωστικά πεδία στις χώρες του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας, τη Βραζιλία, τον Καναδά, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ. Σε αρκετές χώρες και κλάδους, πάνω από το 50% των επιστημονικών εργασιών είναι σήμερα προσβάσιμες δωρεάν. Η δωρεάν προσβασιμότητα των περισσότερων άρθρων έχει επιτευχθεί στους τομείς των γενικών επιστημών και της τεχνολογίας, της βιοϊατρικής έρευνας, της βιολογίας, των μαθηματικών και της στατιστικής. Οι κλάδοι στους οποίους η ανοιχτή πρόσβαση είναι λιγότερο διαδεδομένη είναι οι κοινωνικές, οι ανθρωπιστικές και οι εφαρμοσμένες επιστήμες, καθώς και οι κλάδοι της μηχανολογίας και της τεχνολογίας.
Σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (IP/12/790) χαρακτήρισε την ανοιχτή πρόσβαση ως βασικό μέσο για την αποτελεσματικότερη διάδοση της γνώσης και, κατ' επέκταση, της καινοτομίας στην Ευρώπη. Γι' αυτό, η ανοιχτή πρόσβαση θα γίνει υποχρεωτική για όλες τις επιστημονικές δημοσιεύσεις που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», το ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης της έρευνας και της καινοτομίας την περίοδο 2014-2020. Στην παραπάνω ανακοίνωση, η Επιτροπή συνέστησε στα κράτη μέλη να ακολουθήσουν παρόμοια τακτική στα εθνικά τους προγράμματα.
Ακολούθησε το Diorismos στο Google News! Με την υπογραφή του www.diorismos.gr
