Οδηγίες για τη διδασκαλία της νέας ελληνικής γλώσσας της Β τάξης ΕΠΑ.Λ.

Το υπουργείο παιδείας απέστειλε οδηγίες για τη διδασκαλία του υποστηρικτικού μαθήματος της Νέας Ελληνικής Γλώσσας της Β τάξης Επαγγελματικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2012-2013

Η Υποστηρικτική διδασκαλία παρέχεται στους μαθητές της Β τάξης των ΕΠΑ.Λ., για τη σχολική χρονιά 2012 2013 και εφαρμόζεται μέσω του μαθήματος Υποστήριξης στο μάθημα Νέα Ελληνική Γλώσσα. Το μάθημα Υποστήριξης είναι ενταγμένο στο μεταβατικό ωρολόγιο πρόγραμμα της Β τάξης ΕΠΑ.Λ. και διδάσκεται μία ώρα την εβδομάδα. Η παρακολούθηση του μαθήματος Υποστήριξης είναι υποχρεωτική για όλους τους μαθητές. Από την παρακολούθηση του μαθήματος Υποστήριξης απαλλάσσονται μόνο οι μαθητές που διαπιστωμένα δεν έχουν μαθησιακές ελλείψεις μέσω διαγνωστικής δοκιμασίας (τεστ).

1. Διδακτικοί σκοποί του μαθήματος Υποστήριξης:
α. Να καλυφθούν τυχόν μαθησιακές ελλείψεις και αδυναμίες.
β. Να υποστηριχθεί η εκπαιδευτική πορεία των μαθητών στo αντίστοιχο μάθημα γενικής παιδείας και ειδικοτήτων.
2. Απαλλαγή μαθητών από την παρακολούθηση του μαθήματος Υποστήριξης.
Η απαλλαγή των μαθητών της Β τάξης των ΕΠΑ.Λ., από την παρακολούθηση του μαθήματος Υποστήριξης γίνεται μέσω διαγνωστικής δοκιμασίας (τεστ).
Η διαδικασία της εξέτασης και η διόρθωση των γραπτών των μαθητών θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί υποχρεωτικά για κάθε σχολική μονάδα έως την 15η Οκτωβρίου 2013.
Στο μάθημα Υποστήριξης υποχρεούνται να συμμετέχουν όσοι μαθητές δεν πληρούν το κριτήριο επιτυχίας, όπως αυτό καθορίζεται παρακάτω.

Α. Διαδικασία υλοποίησης της διαγνωστικής δοκιμασίας (τεστ):
Η συμμετοχή στη διαγνωστική δοκιμασία είναι υποχρεωτική για όλους τους μαθητές της Β τάξης των ΕΠΑ.Λ.
Η διαδικασία διενέργειας γίνεται με ευθύνη του Διευθυντή και με την επιστημονική εποπτεία των Σχολικών Συμβούλων ειδικότητας στο πλαίσιο της σχολικής μονάδας.
Συγκεκριμένα, ο Διευθυντής του σχολείου πριν και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ενημερώνει το Σύμβουλο της ειδικότητας, ο οποίος παρακολουθεί και συνεπικουρεί την επιτροπή και παρεμβαίνει γνωμοδοτικά, όπου και όποτε χρειάζεται.
Ο Διευθυντής συγκροτεί τριμελή επιτροπή η οποία απαρτίζεται από το Διευθυντή ως πρόεδρο και δύο καθηγητές της ειδικότητας ως μέλη.
Το έργο της επιτροπής είναι να :
συντάξει τη διαγνωστική δοκιμασία. Τα θέματα πρέπει να είναι σταθμισμένα με τέτοιο τρόπο, ώστε να καλύπτουν τα ελεγχόμενα γνωστικά πεδία και να μπορούν να απαντηθούν από τους μαθητές στην προβλεπόμενη χρονική διάρκεια.
προσδιορίσει την ημερομηνία διενέργειάς του
ενημερώσει τους μαθητές για τις διαδικασίες εφαρμογής των μαθημάτων Υποστήριξης και τα προσδοκώμενα οφέλη
αναθέσει την αξιολόγηση των γραπτών των μαθητών σε ομάδα καθηγητών της ειδικότητας, στην οποία μπορούν να συμμετέχουν και τα μέλη της επιτροπής.

Β. Παράμετροι υλοποίησης της διαγνωστικής δοκιμασίας:
1. Ο χρόνος διενέργειας της διαγνωστικής δοκιμασίας διαρκεί δύο συνεχόμενες διδακτικές ώρες.
2. Τα θέματα διανέμονται φωτοτυπημένα στους μαθητές.

Γ. Οδηγίες υλοποίησης του Υποστηρικτικού μαθήματος και λειτουργίας των αντίστοιχων τμημάτων.

1. Η κατανομή των μαθητών στο μάθημα Υποστήριξης συμπίπτει με εκείνη των υπολοίπων μαθημάτων. Από το τμήμα εξαιρούνται μόνο οι μαθητές που πληρούν το κριτήριο επιτυχίας στη διαγνωστική δοκιμασία. Ωστόσο μπορούν να συμμετάσχουν στο Υποστηρικτικό μάθημα όσοι το επιθυμούν και το δηλώνουν εγγράφως στο Διευθυντή της σχολικής τους μονάδας, οπότε και παραμένουν στη δύναμη του τμήματος.
2. Η αξιολόγηση στο μάθημα Υποστήριξης γίνεται με βάση την κείμενη νομοθεσία που ισχύει για τα αντίστοιχα μαθήματα γενικής παιδείας.
3. Μία φορά το δίμηνο ο οικείος Σχολικός Σύμβουλος θα πρέπει να συνεργάζεται με τον εκπαιδευτικό ή τους εκπαιδευτικούς, να συζητούν για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και να αποφασίζουν από κοινού για την αναδιάταξη των διδακτικών στόχων.
4. Στο τέλος του β τετραμήνου ο διδάσκων συντάσσει έκθεση για τα μαθησιακά αποτελέσματα του τμήματός του, διατυπώνει προτάσεις για τη βελτίωσή τους και την αποστέλλει στον οικείο Σχολικό Σύμβουλο της ειδικότητας.
5. Ο Σχολικός Σύμβουλος, αφού μελετήσει τις εκθέσεις των διδασκόντων, συντάσσει γενική έκθεση την οποία θα αποστείλει στον Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευσης, έως το τέλος Μαΐου 2013. Η έκθεση περιλαμβάνει τα μαθησιακά αποτελέσματα από το σύνολο των σχολείων και προτάσεις για την περαιτέρω βελτίωσή τους.
6. Ο Περιφερειακός Διευθυντής συγκεντρώνει τις εκθέσεις από όλες τις Διευθύνσεις της Περιφέρειας και τις διαβιβάζει στην οικεία Διεύθυνση του Υπουργείου Παιδείας, έως την 6η Ιουνίου 2013.
7. Με απόφαση του Ειδικού Γραμματέα Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης συγκροτείται επιτροπή, αποτελούμενη από φιλολόγους. Έργο της επιτροπής είναι η επεξεργασία των προτάσεων που συγκεντρώνονται από τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης της χώρας. Επίσης, η επιτροπή συντάσσει κείμενο με οδηγίες και παρατηρήσεις για τη βελτίωση της διδασκαλίας του Υποστηρικτικού μαθήματος μέχρι το τέλος Ιουνίου.
8. Το μάθημα Υποστήριξης, καθώς και το αντίστοιχο μάθημα γενικής παιδείας, βαθμολογείται ξεχωριστά. Πιο συγκεκριμένα,
Ο Ετήσιος Προφορικός Βαθμός του μαθήματος Υποστήριξης «Νέα Ελληνική Γλώσσα» είναι ο μέσος όρος (Μ.Ο) των προφορικών βαθμών των δύο τετραμήνων του μαθήματος Υποστήριξης, με προσέγγιση δεκάτου.
Ο Ετήσιος Προφορικός Βαθμός του κλάδου «Νέα Ελληνική Γλώσσα» είναι το άθροισμα των Προφορικών βαθμών των δύο τετραμήνων του αντίστοιχου μαθήματος και του Ετήσιου Προφορικού βαθμού του μαθήματος Υποστήριξης διαιρούμενο με το τρία, με προσέγγιση δεκάτου.

9. Το μάθημα Υποστήριξης δεν εξετάζεται γραπτώς.

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Αναλυτικές οδηγίες

Το υποστηρικτικό μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στη Β τάξη ΕΠΑ.Λ. λειτουργεί επικουρικά σε σχέση με το κύριο μάθημα. Ωστόσο, η καλή γνώση και η σωστή χρήση της γλώσσας διευκολύνει την κατανόηση και γόνιμη πρόσληψη όλων των γνωστικών αντικειμένων.
Με το υποστηρικτικό μάθημα επιδιώκεται:
1. να καλυφθούν οι μαθησιακές ελλείψεις των μαθητών από τη διδακτέα ύλη της Α΄ Λυκείου.
2. να ενταχθούν ουσιαστικά οι μαθητές στη μαθησιακή διαδικασία και να βελτιώσουν την απόδοσή τους, ώστε να μπορούν να παρακολουθούν το κύριο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, καθώς και τα άλλα μαθήματα των τεχνικών και τεχνολογικών ειδικοτήτων της Β΄ τάξης του ΕΠΑ.Λ.
Εύλογο είναι να γίνεται επιλογή α) εύληπτων για τους μαθητές κειμένων, που παρουσιάζονται με απλότητα και σαφήνεια, β) πεδίου κι επιπέδου ασκήσεων προσαρμοσμένων στις δυνατότητές τους και γ) θέματος για παραγωγή λόγου συνδεόμενου με τα ενδιαφέροντα των μαθητών. Στόχος μας είναι η πληρέστερη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των μαθητών σε κοινωνικά θέματα της επικαιρότητας ειδικότερου ή ευρύτερου ενδιαφέροντος, τα οποία έχουν αποτελέσει και αφορμή για τη διδασκαλία μας. Προτείνεται εξάλλου και η συνεργασία του φιλολόγου με τους καθηγητές άλλων ειδικοτήτων, προκειμένου οι μαθητές να κατανοήσουν και εμπεδώσουν το ειδικό λεξιλόγιο των αντίστοιχων αντικειμένων.

Οι μαθησιακές ελλείψεις των μαθητών της Β΄ τάξης του ΕΠΑ.Λ. διαπιστώνονται από το διδάσκοντα με διαγνωστικό τεστ που δίνεται στους μαθητές στην αρχή του σχολικού έτους και το οποίο καλύπτει τους βασικούς διδακτικούς στόχους της διδασκαλίας έως την Α Λυκείου στη Νέα Ελληνική Γλώσσα (βλ. οδηγίες για το διαγνωστικό τεστ).

Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους και στην περίπτωση που ο καθηγητής που διδάσκει το κύριο μάθημα διαφέρει από αυτόν που διδάσκει το υποστηρικτικό μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, οι συγκεκριμένοι εκπαιδευτικοί συνεργάζονται και αλληλοενημερώνονται για το μαθησιακό επίπεδο των μαθητών τους, κάνοντας τις αναγκαίες προσαρμογές στη διδασκαλία τους, για να επιτύχουν τα καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα. Είναι αυτονόητο ότι το υποστηρικτικό μάθημα, πέρα από την κάλυψη των μαθησιακών κενών, λειτουργεί υποβοηθητικά στο κύριο μάθημα, ώστε οι μαθητές να λύνουν τις απορίες ή να συμπληρώνουν τα κενά που προκύπτουν από τη διδασκαλία του κύριου μαθήματος. Παράλληλα λειτουργεί και ως πεδίο υποβοήθησης των μαθητών στην κατανόηση όρων, εννοιών και άλλων γλωσσικών ιδιαιτεροτήτων των υπόλοιπων μαθημάτων.
Για την καλύτερη οργάνωση της διδασκαλίας τους, οι καθηγητές που διδάσκουν το υποστηρικτικό μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας θα πρέπει να έχουν υπόψη τούς σκοπούς και τους στόχους τού μαθήματος της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, όπως αυτοί αποτυπώνονται στo Πρόγραμμα Σπουδών για τη Β΄ Λυκείου (ΦΕΚ 561 Τ.β/6-5-1999).

Οι διδακτικές παρεμβάσεις του υποστηρικτικού μαθήματος έχουν κυρίως κειμενοκεντρικό στόχο. Ειδικότερα, οι μαθητές επιδιώκεται:
να είναι σε θέση να διακρίνουν το πρωτεύον και το ουσιώδες σε ένα γραπτό κείμενο
να ασκηθούν στο λιτό, περιεκτικό και σαφή λόγο
να αποκτήσουν ευχέρεια στην αναγνώριση-ανάλυση και στη σύνθεση παραγράφου
να αποκτήσουν κριτική στάση απέναντι σε ποικίλα κοινωνικά ζητήματα και ιδιαίτερα απέναντι στα νέα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας (ψηφιακή τηλεόραση-ραδιόφωνο, διαδίκτυο, κοινωνικά δίκτυα κτλ)
να προσεγγίσουν τα βιογραφικά κειμενικά είδη, και ιδιαίτερα εκείνα που αξιοποιούνται σε πρακτικές ανάγκες της καθημερινής επικοινωνίας
να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους και να το αξιοποιήσουν στη σύνταξη ποικίλων κειμένων
να ασκηθούν στην αναγνώριση και σύνταξη ποικίλων κειμενικών ειδών και να χρησιμοποιούν στο γραπτό λόγο την κατάλληλη λειτουργία της γλώσσας ανάλογα με την περίσταση και τις προθέσεις τους, ώστε να μπορούν να αντεπεξέρχονται στις διαφορετικές ανάγκες της καθημερινής επικοινωνίας.
Οι πιο πάνω στόχοι υποστηρίζονται με κείμενα που είναι δυνατόν να επιλέγονται από:
Το σχολικό εγχειρίδιο «Έκφραση-Έκθεση» της Β΄ τάξης τού ΕΠΑ.Λ το οποίο αξιοποιείται από το διδάσκοντα στο βαθμό που εξυπηρετεί τις ανάγκες τού υποστηρικτικού μαθήματος.
τα σχολικά εγχειρίδια άλλων μαθημάτων της Β΄ τάξης τού ΕΠΑΛ
από το βιβλίο Γλωσσικές ασκήσεις για το Ενιαίο Λύκειο του ΟΕΔΒ
από τα τρία βιβλία Νέα Λογομάθεια του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ) , τις οποίες επιλέγει ο διδάσκων κατά την κρίση του, λαμβάνοντας υπόψη το μαθησιακό επίπεδο των μαθητών. Η επεξεργασία των επιμέρους διδακτικών ενοτήτων θα πρέπει να συνδέεται με το κείμενο.
και από άλλες πηγές, ικανές να εξυπηρετήσουν τους διδακτικούς στόχους όπως: α. κείμενα από το σώμα κειμένων της Πύλης του Κέντρου Ελληνικής γλώσσας στο: http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/corpora/index.html
β. κείμενα από το προηγούμενο σχολικό εγχειρίδιο της Β΄τάξης των ΤΕΕ στο: http://www.pi-schools.gr/download/lessons/hellenic/tee/nea-ellhnika-b-taxi-1st.zip

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΤΕΣΤ Β ΤΑΞΗΣ ΕΠΑ.Λ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
Το διαγνωστικό τεστ θα πρέπει να καταγράφει το βαθμό αφομοίωσης της διδακτέας ύλης της Α Λυκείου, γι αυτό είναι απαραίτητο να περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα ασκήσεων που να καταδεικνύουν τις επιμέρους μαθησιακές ελλείψεις και τα προβλήματα των μαθητών στη χρήση της νεοελληνικής γλώσσας. Μέσω του διαγνωστικού τεστ ο διδάσκων θα μπορέσει να κάνει τις αναγκαίες διδακτικές παρεμβάσεις για την κάλυψη των μαθησιακών κενών και θα βοηθήσει το μαθητή να αποκτήσει την ικανότητα χειρισμού της γλώσσας σε ικανοποιητικό βαθμό.
Συγκεκριμένα, το διαγνωστικό τεστ θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα απλό κείμενο πληροφοριακού χαρακτήρα και ασκήσεις. Οι ασκήσεις θα πρέπει να αφορούν:
1. τις σημασίες των λέξεων (συνώνυμα, αντώνυμα, κυριολεξία, μεταφορά, πολυσημία λέξεων, ύφος)
2. τη μορφολογία και τη σύνταξη
3. την ανάπτυξη και κατανόηση της παραγράφου (δομή, μορφή, περιεχόμενο, τρόπος ανάπτυξης)
4. την κατανόηση κειμένου
5. την ικανότητα σύνταξης αφηγηματικού, περιγραφικού κειμένου ή κειμένου επιχειρημάτων (με τη μορφή πληροφοριακού άρθρου).

Κριτήριο επιτυχίας ενός μαθητή στο τεστ λογίζεται η επίτευξη συνολικού τελικού βαθμού μεγαλύτερου ή ίσου του δεκατέσσερα (14).