Θέμα διαβλητότητας των αποτελεσμάτων αξιολόγησης των προτάσεων στο πρόγραμμα «Θαλής» θέτει εκ νέου, με ανακοίνωσή της, η Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού προσωπικού (ΠΟΣΔΕΠ).
Όπως επισημαίνει η ΠΟΣΔΕΠ το υπουργείο δεν απαντά σε κανένα από τα ουσιαστικά ζητήματα που έθεσε η ΠΟΣΔΕΠ. Συγκεκριμένα, δεν έχουν απαντηθεί τα ακόλουθα θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τη μεθοδολογία:
1. Ποιοί επέλεξαν τους εξωτερικούς αξιολογητές; Πάγια διεθνής πρακτική (πχ ERC, που επικαλείται το Υπουργείο) είναι η επιλογή αυτή να γίνεται από θεματικές Επιτροπές Κρίσης (panels) που αποτελούνται από καταξιωμένους επιστήμονες με εμπειρία στην κρίση ερευνητικών προτάσεων. Οι επιτροπές αυτές έχουν τη δυνατότητα να κρίνουν τη συνάφεια του αντικειμένου κάθε πρότασης με την εμπειρογνωμοσύνη των κριτών. Γνωρίζουμε ότι σε κάποιες από τις προτάσεις που πήραν χαμηλή βαθμολογία, τα σχόλια των κριτών που κοινοποιήθηκαν έδειχναν πλημμελή κατανόηση της πρότασης. Σε μια πρόταση τουλάχιστον, ο κριτής παραδέχεται ότι η πρόταση που κρίνει είναι εκτός του επιστημονικού του πεδίου (και τα σχόλια του το αποδεικνύουν) , αλλά παρόλα αυτά τη βαθμολογεί! Σε κάποια άλλη ο κριτής γράφει excellent team και ο βαθμός είναι 2.5 με άριστα το 4! Επειδή αντίστοιχες καταγγελίες/παρατηρήσεις έχουν έρθει από πολλούς συναδέλφους πιστεύουμε ότι η επιλογή κριτών έγινε είτε από υπαλλήλους με βάση λέξειςκλειδιά (keywords), είτε από επιτροπές που δεν είχαν γνώση των αντικειμένων.
2. Ποιός ή ποιοί, και με ποιά μεθοδολογία κατάρτισαν τις τελικές λίστες κατάταξης των προτάσεων; Και εδώ (βλ. πχ ERC) η τελική κατάταξη γίνεται από panels υψηλών προδιαγραφών, που μπορούν να κρίνουν αν κάποιες βαθμολογίες είναι "παραφουσκωμένες" ή πολύ χαμηλές λόγω μη επιστημονικής συνάφειας του κριτή. Αν η κατάταξη έγινε (όπως φαίνεται να έγινε) με φθίνουσα σειρά με βάση τη βαθμολογία των 3 κριτών, αν δηλαδή οι λίστες κατάταξης φτιάχτηκαν απλά με τη χρήση κάποιου προγράμματος (πχ του excel), αυτό αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία και απαράδεκτη πρακτική.
3. Υπάρχει θέμα ταξινόμησης των θεματικών περιοχών. Ενώ, όταν ζητήθηκε η επανυποβολή των προτάσεων (περιλήψεις στα αγγλικά), αναγγέλθηκε, σύστημα ταξινόμησης του ERC, με αντίστοιχες εκείνου θεματικές περιοχές, στην Ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων ακολουθείται άλλη ταξινόμηση. Στην τελευταία, η ονομαζόμενη θεματική ενότητα 1, περιλαμβάνει πρωτοφανή, με βάση τα διεθνή κι ευρωπαϊκά πρότυπα, συνομάδωση περιοχών: «Ανθρωπιστικές Επιστήμες, Επιστήμες της Εκπαίδευσης, Επιστήμες Πολιτισμού-Εικαστικές Επιστήμες- Καλές Τέχνες»!! Πώς προέκυψε αυτός ο συνδυασμός, διαφορετικός από αυτόν που αναγγέλθηκε; Ποια τα κριτήρια ταξινόμησης και ποια σκοπιμότητα εξυπηρετεί; Υπήρξε «τελική εισήγηση από Επιτροπή» (βλ. Αρχική Πρόσκληση του Θαλή, σελ. 35 κ.ε.) και πώς διαμόρφωσε τη στάθμιση και την τελική λίστα κατάταξης; Κατά θεματική περιοχή, ή «κατά φθίνουσα σειρά με βάση τη βαθμολογία των 3 κριτών όπου επιλέγηκαν οι διακόσιες πρώτες προτάσεις που είχαν τις ανώτερες βαθμολογίες», όπως έχει ενημερώσει η Διαχειριστική Αρχή απαντώντας σε διευκρινιστικές ερωτήσεις συναδέλφων;
Στο θέμα της δημοσιοποίησης των ονομάτων των κριτών συνδέεται με τα παραπάνω. Είναι εύλογο να μην δοθούν τα ονόματα των αρχικών κριτών, αν έχουν ήδη πληροφορηθεί ότι το όνομα τους θα μείνει απόρρητο. Αλλά είναι απαραίτητο να δοθούν τα ονόματα των μελών των panels (αν υπήρξαν), για να τεκμηριωθεί η εγκυρότητα της διαδικασίας. Αυτό άλλωστε κάνει και το ERC, το οποίο δημοσιοποιεί τα ονόματα των προέδρων των panels (πριν από τις κρίσεις), και τα ονόματα των μελών των panels (αφού ολοκληρωθούν οι κρίσεις) (βλ. http://erc.europa.eu/evaluation-panels).
Σύμφωνα με την ΠΟΣΔΕΠ "είναι προφανές ότι αν πράγματι υπήρξαν αλλαγές στον τρόπο αξιολόγησης σε σχέση με αυτόν που είχε ανακοινωθεί και προβλεπόταν, τα αποτελέσματα μπορούν να θεωρηθούν διαβλητά. Απαιτείται οι ερευνητικές προτάσεις να αξιολογούνται με αξιόπιστα και δοκιμασμένα από τη διεθνή εμπειρία πρότυπα (πχ. ERC), ενώ οι θεσμοί της έρευνας οφείλουν να εγγυώνται με αντικειμενικό τρόπο, τη διαδικασία και τη μεθοδολογία της αξιολόγησής τους, για τις οποίες ισχύει η δέσμευση της διαφάνειας και δημόσιας λογοδοσίας."
Ακολούθησε το Diorismos στο Google News! Με την υπογραφή του www.diorismos.gr
